Γαλακτοκομικά και Υπέρταση

17 Ιουνίου 2020

  Του Χάρη Δημοσθενόπουλου* MMedSci.SRD
Κλινικός διαιτολόγος–βιολόγος, μέλος του Δ.Σ. της Εταιρείας Μελέτης Παραγόντων Κινδύνου για Αγγειακά Νοσήματα (Ε.Μ.Πα.Κ.Α.Ν.)

H αρτηριακή υπέρταση αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου ανάπτυξης καρδιαγγειακών παθήσεων, όπως στεφανιαία νόσος, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και καρδιακή ανεπάρκεια.

Οι αλλαγές στο συνολικό τρόπο ζωής και οι αλλαγές στη διατροφή θεωρούνται απαραίτητες για τη σωστή ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Ειδικά σχεδιασμένα μοντέλα διατροφής όπως είναι η δίαιτα DASH, τα οποία είναι πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής αλέσεως, ψάρια, ανάλατους ξηρούς καρπούς και γαλακτοκομικά προϊόντα με χαμηλά λιπαρά έχουν ευεργετικές επιδράσεις στην υγεία και ειδικότερα στην αρτηριακή πίεση. Την ίδια στιγμή, ελλείψεις σε μικρο-θρεπτικά συστατικά όπως το φυλλικό οξύ, ριβοφλαβίνη, βιταμίνη C και βιταμίνη D έχουν επίσης αναγνωριστεί ως παράγοντες κινδύνου για την υπέρταση. Η αρτηριακή πίεση είναι από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα υπάρχοντα στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι το 62% των εγκεφαλικών και το 49% των καρδιαγγειακών νοσημάτων παγκοσμίως αποδίδονται σε αρτηριακή πίεση υψηλότερη από την φυσιολογική και για το λόγο αυτό η τροποποίηση των συνηθειών μας θεωρείται απαραίτητη.

Παράγοντες που επηρεάζουν την πίεση

Οι παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης χωρίζονται αδρά σε τέσσερις κατηγορίες. Στους παθοφυσιολογικούς παράγοντες που αφορούν τη φυσιολογία του οργανισμού, όπως λ.χ. η μη φυσιολογική απέκκριση νατρίου, η υπερδραστηριότητα του συμπαθητικού νευρικού συστήματος), στους γενετικούς παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο και το οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακών νοσημάτων, στους συμπεριφοριστικούς παράγοντες όπως είναι η μεγάλη κατανάλωση οινοπνεύματος, το άγχος και η σωματική δραστηριότητα και τέλος στους παράγοντες που σχετίζονται με τη διατροφή. Τέτοιοι παράγοντες είναι η παχυσαρκία, η υψηλή πρόσληψη νατρίου ή χλωριούχου νατρίου (αλάτι), η χαμηλή πρόσληψη καλίου, μαγνησίου ή ασβεστίου και τέλος η υψηλή πρόσληψη λίπους και κυρίως κορεσμένου λίπους και είναι από αυτούς που επηρεάζουν την αρτηριακή πίεση.

Γαλακτοκομικά  και υπέρταση

Αρκετές πρόσφατες μελέτες έχουν παρουσιάσει στοιχεία που δείχνουν ότι η κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων έχει ευεργετικές επιδράσεις στην αρτηριακή πίεση (BP) και στη λειτουργία του ενδοθηλίου.

Τα γαλακτοκομικά προϊόντα περιέχουν τρία σημαντικά θρεπτικά συστατικά που μπορεί να επηρεάζουν άμεσα τις παραμέτρους του μεταβολικού συνδρόμου. Και βοηθούν στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Είναι αρχικά το κάλιο, που παίζει ένα σημαντικό ρόλο στην πίεση του αίματος, ανταγωνιστικό του νατρίου, επειδή συμβάλλει στη σωστή λειτουργία των μυών και των αιμοφόρων αγγείων. Είναι άλλωστε γνωστό πως μια διατροφή χαμηλή σε κάλιο συμβάλλει στην υψηλή πίεση του αίματος, σύμφωνα με μελέτες του Colorado State University Extension. Δεύτερο στοιχείο είναι το μαγνήσιο, που χαλαρώνει τα αιμοφόρα αγγεία και διευκολύνει την καρδιά να αντλεί το αίμα, μειώνοντας τη δύναμη του αίματος στις αρτηρίες. Τέλος, είναι το ασβέστιο που έχει προταθεί για τη μείωση του σωματικού βάρους, τη ρύθμιση των συγκεντρώσεων βιταμίνης D στο πλάσμα, καθώς επίσης και την καλύτερη λειτουργία του καρδιακού μυ και των αιμοφόρων αγγείων. Το ασβέστιο σχετίζεται αρνητικά με την πίεση, καθώς η πρόσληψη περίπου 1.000 mg μειώνει κατά 1,44 mmHg τη συστολική πίεση (μεγάλη πίεση), ενώ δεν επηρεάζει ή μειώνει λίγο τη διαστολική (μικρή πίεση).

Το γάλα, το γιαούρτι, το τυρί και τα άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα, ειδικά όσα είναι χαμηλά σε λιπαρά (lowfat/1-2% λιπαρά), προσφέρουν στον οργανισμό τα ευεργετικά τους οφέλη, όταν λαμβάνουμε 2-3 μικρό-μερίδες την ημέρα. Σύμφωνα με μελέτη, που δημοσιεύτηκε στα τέλη Αυγούστου, η κατανάλωση τριών μερίδων γαλακτοκομικών προϊόντων έχει ευεργετικά αποτελέσματα στη ημερήσια συστολική πίεση, σε σύγκριση με μια υγιεινή για την καρδιά, και ελεύθερη γαλακτοκομικών διατροφή, σε άνδρες, με ήπια έως μέτρια υπέρταση. Προσοχή απαιτείται ασφαλώς στην κατανάλωση τυριών υψηλών σε αλάτι, τα οποία δεν προσφέρουν πλέον τα ίδια οφέλη στη ρύθμιση της υπέρτασης.

Βιβλιογραφία: 1. DrouinChartier JP, Gigleux I, Tremblay AJ, Poirier L, Lamarche B, Couture P.Nutr J. Impact of dairy consumption on essential hypertension: a clinical study. 2014 Aug 14; 13:83. 2. Dugan CE, Fernandez ML. Effects of dairy on metabolic syndrome parameters: a review. Yale J Biol Med. 2014 Jun; 87(2):135-47. 3. Maki KC, Rains TM, Schild AL, Dicklin MR, Park KM, Lawless AL, Kelley KM.Vasc Effects of low-fat dairy intake on blood pressure, endothelial function, and lipoprotein lipids in subjects with prehypertension or stage 1 hypertension. Health Risk Manag. 2013; 9:369-79. 4. Soedamah-Muthu SS, Verberne LD, Ding EL, Engberink MF, Geleijnse JM. Dairy consumption and incidence of hypertension: a dose-response meta-analysis of prospective cohort studies. Hypertension. 2012 Nov; 60(5):1131-7. 5. Varenna M, Manara M, Galli L, Binelli L, Zucchi F, Sinigaglia L.The association between osteoporosis and hypertension: the role of a low dairy intake. Calcif Tissue Int. 2013 Jul; 93(1):86-92.

*Σύνδεσμος : https://www.dimosthenopoulos.gr/biografiko
Φωτογραφία / Photo by Debby Hudson on Unsplash