Ανδρόπαυση και Αρτηριακή Πίεση

 

 

Της Γενοβέφας Κολοβού*

Η αρτηριακή πίεση μπορεί να αλλάξει κατά τη διάρκεια της ζωής μας, και για αυτό είναι σημαντικό να την ελέγχουμε σε τακτικά διαστήματα ή όπως μας συμβουλέψει ο θεράπων ιατρός μας.

Η αύξηση της διάρκειας της ζωής του ανθρώπου (που στο μέλλον μπορεί να επιτυγχάνεται και με γενετική παρέμβαση), έχει σαν συνέπεια, την παράταση της χρονικής περιόδου, στη διάρκεια της οποίας άνδρες και γυναίκες διαβιούν υπό συνθήκες ένδειας των ορμονών του φύλου τους. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται εμμηνόπαυση στις γυναίκες και ανδρόπαυση στους άνδρες. Στους άνδρες, ο ορισμός ανδροπενία, αντί ανδρόπαυση (πλήρης ανεπάρκεια των ανδρικών ορμονών), ίσως να είναι καταλληλότερος και να αντιπροσωπεύει καλύτερα τη βιολογική μεταβολή, που υφίσταται ένας άνδρας με την πάροδο της ηλικίας (η απόσυρση των ανδρικών ορμονών γίνεται σταδιακά). Η πραγματική ανδρόπαυση παρουσιάζεται μόνο σε καταστάσεις, όπως ευνουχισμός, φαρμακευτικός ή τραυματικός.

Οι κύριες αλλαγές που παρατηρούνται στην ανδρόπαυση είναι οι ποιοτικές και ποσοτικές μεταβολές του λιπώδη ιστού, της μυϊκής μάζας σώματος και της πυκνότητας και μάζας των οστών.

Στους άνδρες, οι κύριες στεροειδείς ορμόνες της κυκλοφορίας είναι, η τεστοστερόνη η οποία μετά την ηλικία των 30 ετών μειώνονται σταδιακά και συνεχίζει να μειώνονται σε ολόκληρη τη διάρκεια της υπόλοιπης ζωής τους.

Οι μελέτες σε μοντέλα πειραματόζωα υποστηρίζουν ότι η τεστοστερόνη είναι προ-υπερτασική ορμόνη. Πολλές μελέτες κατέγραψαν σταθερά την αρνητική συσχέτιση των επιπέδων της τεστοστερόνης και της αρτηριακής πίεση. Τα στοιχεία, που αφορούν ενηλίκους και ηλικιωμένους άνδρες, υποδεικνύουν ότι η συσχέτιση αυτή είναι ακόμα ισχυρότερη και κυρίως αυτό αφορά τη συστολική αρτηριακή πίεση.

Οι νορμοτασικοί άνδρες, συγκριτικά με τις προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες της ίδιας ηλικίας, έχουν υψηλότερη αρτηριακή πίεση. Επίσης η επίπτωση και η βαρύτητα της υπέρτασης είναι σοβαρότερη στους άνδρες, από ότι στις γυναίκες. Ομοίως, οι άνδρες παρουσιάζουν μεγαλύτερες νεφρικές βλάβες και οδηγούνται ταχύτερα στο τελικό στάδιο της νεφρικής ανεπάρκειας, σε σχέση με τις γυναίκες.

Επιπλέον, η αρτηριακή πίεση των ανδρών είναι περισσότερο ευαίσθητη στο αλάτι, από ότι εκείνη των προεμμηνοπαυσιακών γυναικών.

Υπάρχουν πολλοί μηχανισμοί, με τους οποίους η τεστοστερόνη αυξάνει την αρτηριακή πίεση και οδηγεί στις βλάβες των οργάνων. Η τεστοστερόνη αυξάνει τα επίπεδά της ομοκυστεΐνης, τα αυξημένα επίπεδα της οποίας προκαλούν βλάβες του ενδοθηλίου, αθηροσκλήρωση και αρνητική επίδραση στη νεφρική λειτουργία (βλάβη των σπειραματικών ενδοθηλιακών κυττάρων). Επίσης, αυξάνει τα επίπεδά της ενδοθηλίνης-1 και ενδεχομένως επηρεάζει τη σύνθεση των κατεχολαμινών.

Ωστόσο, οι μελέτες παρέμβασης στους ανθρώπους δεν διαπίστωσαν σημαντική επίδραση στα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης, με τη χορήγηση ορμονικής υποκατάστασης με τεστοστερόνη. Η οξεία χορήγηση τεστοστερόνης μειώνει τον αγγειακό τόνο, ενώ η χρόνια χορήγησή της φαίνεται να προκαλεί αγγειοσύσπαση, μέσω της υπερρύθμισης της έκφρασης της θρομβοξάνης Α2, της σύνθεσης της νορεπινεφρίνης, της έκφρασης της αγγειοτενσίνης ΙΙ και της δράσης της ενδοθηλίνης-1.

*Η Γενοβέφα Κολοβού είναι Διευθύντρια Προληπτικής Καρδιολογίας, Υπεύθυνη Λιπιδαιμικού Ιατρείου και Μονάδας Λιποπρωτεϊνικής  Αφαίρεσης, Metropolitan Hospital
Βιογραφικό:https://www.metropolitan-hospital.gr/el/υπηρεσίες/γενικές-υπηρεσίες/καρδιολογία/ομάδα/item/1027-κολοβου-γενοβεφα