Σωστή μέτρηση της αρτηριακής πίεσης εκτός ιατρείου

Του Πέτρου Καλογερόπουλου*  

 Η υπέρταση είναι ασυμπτωματική νόσος, μόνο εάν τη μετράει κάποιος μπορεί να γνωρίζει τι πίεση έχει. Για πάρα πολλά χρόνια οι μετρήσεις στο ιατρείο ήταν ο μοναδικός τρόπος να διαπιστώσουμε τι πίεση έχουμε. Οι μετρήσεις στο ιατρείο και σήμερα αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο στη διάγνωση και την θεραπεία της υπέρτασης. Υπάρχει ένα θέμα με τις μετρήσεις στο ιατρείο, όσο καλά και να γίνουν δεν μας δίνουν ακριβείς πληροφορίες για ένα σεβαστό αριθμό ασθενών. Το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 30% των υπερτασικών. Το ποσοστό αυτό περιλαμβάνει  άτομα που έχουν πίεση μόνο στο ιατρείο, αλλά εκτός ιατρείου έχουν φυσιολογική αρτηριακή πίεση (υπέρταση λευκής μπλούζας ) και άτομα που έχουν φυσιολογική πίεση στο ιατρείο και αυξημένη εκτός ιατρείου (συγκαλυμμένη υπέρταση). Ο λόγος αυτός ώθησε την επιστημονική κοινότητα να βελτιώσει τις μετρήσεις εκτός ιατρείου, και να είναι σήμερα απαραίτητες για την διάγνωση και τη θεραπεία της υπέρτασης. Δύο μεθόδους έχουμε για μετρήσεις εκτός ιατρείου, μετρήσεις  στο σπίτι και 24ωρη καταγραφή της πίεσης (κατά κόσμο χόλτερ πίεσης ). Τις μετρήσεις στο σπίτι μπορεί να κάνει το σύνολο των υπερτασικών, εύκολα και αξιόπιστα. Μετρήσεις με 24ωρη καταγραφή γίνονται για διαγνωστικούς και ερευνητικούς λόγους από γιατρούς. Η μέτρηση της πίεσης στο σπίτι αποτελεί ιατρική πράξη και η ερμηνεία των τιμών γίνεται πάντα από γιατρό. Ο τρόπος μέτρησης της πίεσης στο σπίτι είναι σαφώς καθορισμένος από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Υπέρτασης , ώστε οι τιμές να είναι αξιόπιστες και βοηθούν τον γιατρό στο έργο του που είναι η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Οι μετρήσεις γίνονται με ηλεκτρονικό πιεσόμετρο βραχίονα, τα πιεσόμετρα καρπού δεν είναι ακόμη αξιόπιστα.

Κατάλληλη περιχειρίδα, θέση του σώματος, το χέρι στηρίζεται σε επίπεδη επιφάνεια τραπέζι, η πλάτη στηρίζεται στη ράχη της καρέκλας, τα πόδια κάθετα στο δάπεδο, μένουμε ήρεμοι για πέντε λεπτά, χωρίς να μιλάμε ή να παρακολουθούμε τηλεόραση ή ραδιόφωνο. Δεν έχουμε πιεί καφέ ή τσιγάρο  τουλάχιστον 30 λεπτά πριν. Πάντα μετράμε δύο φορές διαδοχικά με ένα λεπτό διαφορά η μια μέτρηση από την άλλη, αυτό γίνεται το πρωί πριν τα φάρμακα μας και το βράδυ προ του φαγητού, γράφουμε και τις δύο μετρήσεις. Οι μετρήσεις γίνονται για επτά ημέρες και βγάζουμε τον μέσο όρο των έξη ημερών την πρώτη  ημέρα την βγάζουμε έξω. Όταν η αρτηριακή πίεση είναι  μικρότερη από 135/85 στο σπίτι δεν έχουμε υπέρταση, ή είμαστε ρυθμισμένοι .

Μερικές χρήσιμες συμβουλές για σωστές μετρήσεις

Δεν μετράμε την πίεση αμέσως μετά από άσκηση ή περπάτημα. Πρέπει να έχει περάσει τουλάχιστον μια ώρα για να την μετρήσουμε.

Όταν έχουμε οποιοδήποτε ενόχλημα, πονοκέφαλο, ζάλη, πονόδοντο, οσφυαλγία, άγχος, ένταση από καβγά, θα είναι αυξημένη για ένα χρονικό διάστημα και μετά θα μειωθεί από μόνη της.

Όταν έχουμε γεμάτη κύστη ή έντερο πάμε τουαλέτα και μετράμε μετά.

Όταν πάμε στο φαρμακείο για μέτρηση της πίεσης πρέπει να μείνουμε 20 λεπτά να ηρεμήσουμε και μετά να μετρήσουμε.

Μετράμε την πίεση πρώτη φορά και είναι 165/90  σε ένα λεπτό μετράμε πάλι και είναι 140/80  και αναρωτιόμαστε τι πίεση έχουμε .

Η αρτηριακή πίεση σε ένα λεπτό δεν μπορεί να μεταβληθεί  περισσότερο από 5 χιλιοστά στήλης υδραργύρου, δηλαδή το 165/90 αν είναι πραγματική πίεση την δεύτερη μέτρηση μπορεί να είναι 160/85 ή 170/95, σε καμία περίπτωση 140/80 χιλιοστά στήλης υδραργύρου, εκτός και αν μετράμε με αγωνία και φόβο και έχουμε πλασματικά αυξημένη πίεση. Αυτός είναι ο λόγος που μετράμε περισσότερες φορές από μία. Μερικοί χρειάζεται να μετρήσουν 4 και 5 φορές διαδοχικά για να δουν την πραγματική τους πίεση.

Οι αξιόπιστες μετρήσεις αποτελούν την κυριότερη παράμετρο για την διάγνωση και την ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, μη ξεχνάτε ότι από αυτούς που παίρνουν φάρμακα για πίεση, μόνο οι μισοί είναι ρυθμισμένοι. Η υπέρταση είναι ασυμπτωματική χρόνια και επίμονη νόσος, δεν θεραπεύεται  μία και έξω, αλλά ρυθμίζεται με συνεχή λήψη φαρμάκων και αλλαγή τρόπου ζωής, διακοπή καπνίσματος, σωματική άσκηση, μείωση αλατιού και περιορισμό του αλκοόλ.
Για όσους λοιπόν θέλουν να βρουν ένα αξιόπιστο ηλεκτρονικό πιεσόμετρο υπάρχει η ηλεκτρονική διεύθυνση  https://www.stridebp.org/index.php. Η ηλεκτρονική διεύθυνση αυτή είναι διεθνής και μεγάλη συμμετοχή στη δημιουργία της είχε ο κύριος Γεώργιος Σ. Στεργίου, καθηγητής παθολογίας υπέρτασης του ΕΚΠΑ. Το site είναι ένας οδηγός για το πια πιεσόμετρα είναι σωστά και αξιόπιστα μέσα στα πολλά προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά.

* Ο Πέτρος Καλογερόπουλος είναι Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος και Υπεύθυνος Ιατρείου Υπέρτασης τού Γενικού Ογκολογικού Νοσοκομείου  Κηφισιάς «Οι  Άγιοι Ανάργυροι»
Βιογραφικό: https://hcta.gr/πέτρος-καλογερόπουλος/
Φωτογραφία / Photo by Sharon McCutcheon on Unsplash