Αλκοόλ και υπέρταση

*Του Άγγελου Τσίπη MD, PhD, MSc

Ένας σημαντικός αριθμός μελετών έχει αναδείξει την αρνητική επίπτωση της κατανάλωσης αλκοόλ στην αρτηριακή υπέρταση.  Η αρνητική επίπτωση είναι πιο σημαντική κατά την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων αλκοόλ, ενώ η ήπια κατανάλωση δεν έχει κάποια επίδραση. Μελέτη που πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ και περιλάμβανε 5.500 άτομα έδειξε ότι η κατανάλωση μέχρι ένα ποτήρι αλκοόλ την ημέρα  δεν είχε κάποια επίδραση στην αρτηριακή πίεση, ενώ η αυξημένη κατανάλωση συνδέεται άμεσα με υπέρταση.

Από την μια πλευρά, ενώ η μικρή κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να προσφέρει οφέλη μέσω της μείωσης του καρδιαγγειακού κινδύνου και την πρόληψη της αθηροσκλήρωσης, από την άλλη η αυξημένη κατανάλωση έχει συσχετιστεί με επιβλαβή δράση και καταστροφικές επιπτώσεις για την υγεία. Οι επιπτώσεις της αυξημένης κατανάλωσης αλκοόλ στις καρδιαγγειακές παθήσεις εκτός της υπέρτασης αφορούν τον αυξημένο κίνδυνο για αρρυθμίες, όπως η κολπική μαρμαρυγή καθώς και την αυξημένη συχνότητα εμφάνισης αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Επιπλέον το αλκοόλ έχει συνδεθεί με περισσότερα από 50 διαφορετικά νοσήματα και ειδικότερα με αρκετά είδη καρκίνου, όπως καρκίνο του μαστού στις γυναίκες αλλά και διάφορες μορφές καρκίνου του γαστρεντερικού συστήματος, ακόμα και όταν η κατανάλωση είναι αρκετά περιορισμένη.

Ειδικά όταν η κατανάλωση αλκοόλ συνδυάζεται με το κάπνισμα ο κίνδυνος για τους καρκίνους αυτούς αυξάνεται σημαντικά. Το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα και η κίρρωση  ήπατος αυξάνονται εξαιρετικά σε αυτούς που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες αλκοόλ. Η υπερκατανάλωση αλκοολούχων σκευασμάτων σχετίζεται με αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα, ενώ τα αποτελέσματα της ήπιας κατανάλωσης παραμένουν αμφιλεγόμενα.

Οι οδηγίες για την κατανάλωση αλκοόλ διαφοροποιούνται ανάλογα με το φύλο και για να προσδιοριστεί ποια είναι η ιδανική ποσότητα αλκοόλ που μπορεί κάνεις να καταναλώσει πρέπει να συμβουλευτεί τον γιατρό του για να αξιολογηθούν   αρκετοί παράγοντες όπως, ηλικία, το φύλο, το ατομικό ιστορικό, το οικογενειακό ιστορικό, τη διατροφή, τη φυσική κατάσταση και το κάπνισμα. Συνιστάται ο περιορισμός σε λιγότερο από 2 μονάδες την ημέρα για τους άνδρες και 1 μονάδα για τις γυναίκες. Μία μονάδα αντιστοιχεί σε ένα ποτήρι κρασί (150ml), σε μισό μπουκάλι μπύρας, ή σε μία δόση (30ml) οινοπνευματώδους ποτού (ουίσκι, λικέρ, κονιάκ).

Οι ασθενείς που ήδη λαμβάνουν αντιυπερτασικά φάρμακα αν καταναλώσουν αλκοόλ, εκτός από τη μειωμένη αποτελεσματικότητα  που θα έχουν τα φάρμακα στην ρύθμιση της πίεσης, υπάρχει η πιθανότητα αλληλεπίδρασης με το αλκοόλ και να προκληθούν ανεπιθύμητες αντιδράσεις όπως υπόταση, μείωση των αντανακλαστικών, μειωμένη σεξουαλική ικανότητα.

*Ο ιατρός Άγγελος Τσίπης MD, PhD, MSc είναι καρδιολόγος και συνεργάτης της Β΄ καρδιολογικής κλινικής του νοσοκομείου Metropolitan General. Είναι υπότροφος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο. Συμμετέχει ως επιστημονικός συνεργάτης του Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατομικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και είναι διδάσκων στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Περιβάλλον και Υγεία. Διαχείριση Περιβαλλοντικών Θεμάτων με Επιπτώσεις στην Υγεία». Έχει επιστημονικές παρουσιάσεις σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια, και συγγραφικό έργο σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Είναι υπεύθυνος έκδοσης δυο διεθνών βιβλίων καρδιολογίας,  κριτής σε 5 διεθνή ιατρικά επιστημονικά περιοδικά και μέλος της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας.   
Φωτογραφία / Photo by Helena Lopes on Unsplash