Ο ρόλος της υπέρτασης και του ΩΡΛ στην ρινορραγία

Της Ανατολής Παταρίδου, Χειρουργού Ωτορινολαρυγγολόγου
Επιστημονικού Συνεργάτη Νοσοκομείου Υγεία-Μητέρα

Η ρινορραγία ή επίσταξη ή αιμορραγία από τη μύτη είναι μια κατάσταση που ταλαιπωρεί όλες τις ηλικίες, με πιο συχνή εμφάνιση στα μικρά παιδιά και ηλικιωμένους. Η πιο συχνή περιοχή που αιμορραγεί  βρίσκεται στο πρόσθιο τμήμα του ρινικού διαφράγματος σ’ ένα σημείο που ονομάζεται αγγειακή κηλίδα του Kiesselbach, όπου διασταυρώνονται πολλά αγγεία της μύτης. Είναι πολύ συχνή κατάσταση, καθώς  10 με 12% των ανθρώπων έχουν ένα επεισόδιο ρινορραγίας στην διάρκεια της ζωής τους και με βάση τα διεθνή δεδομένα περίπου 15 άνθρωποι στους 10000 το χρόνο θα ζητήσουν βοήθεια ειδικού για τον έλεγχό της.

Ποια είναι τα αίτια

Τα πιθανά αίτια της ρινορραγίας διαχωρίζονται αιτιολογικά σε τοπικά και γενικά και ενώ ο εντοπισμός των τοπικών και η επίσχεση της επίσταξης ανήκει στην αρμοδιότητα του Ωτορινολαρυγγολόγου, η διερεύνηση και θεραπεία των γενικών αιτιών απαιτεί την συνεργασία πολλές φορές περισσότερων της μιας ειδικοτήτων.

Τα πιο συχνά αιτία είναι τα κρυολογήματα, ή ξηρότητα λόγω έκθεσης σε χώρους με κλιματισμό, η ελλιπής ενυδάτωση, η αλλεργική ρινίτιδα, οι πολύποδες, η  λήψη  ασπιρίνης  ή αντιπηκτικών φαρμάκων , η χρήση κοκαΐνης, η υπέρταση  (όταν δε ρυθμίζεται αποτελεσματικά), διάφορες αιματολογικές παθήσεις, κληρονομικές παθήσεις όπως η RenduOsler, καλοήθεις και κακοήθεις όγκοι της μύτης και του ρινοφάρυγγα, φλεγμονές όπως η ιγμορίτιδα και εργασία σε ανθυγιεινούς χώρους.  Στα παιδιά δεν πρέπει να ξεχνάμε τα ξένα σώματα ,την ατρησία της ρινικής χοάνης, τις συχνές φλεγμονές από τα κρεατάκια και πιο σπάνιες καταστάσεις όπως η κυστική ίνωση. Άλλα αίτια μπορεί να είναι ενδοκρινικά (εγκυμοσύνη, έμμηνος ρύση), δηλητηριάσεις με μέταλλα (Hg, χρώμιο, φώσφορος)

Πώς εκδηλώνεται η ρινορραγία

Η κλινική εικόνα ποικίλει από ελαφριάς μορφής μέχρι εντονότατης αιμορραγίας, που μπορεί να οδηγήσει τον πάσχοντα ακόμη και στο θάνατο. Οι ρινορραγίες χωρίζονται στις πρόσθιες και στις οπίσθιες .

Πώς γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται εύκολα και ανώδυνα στο ιατρείο, με ενδοσκόπηση της μύτης και του ρινοφάρυγγα. Ανάλογα με τα ευρήματα κάποιες φορές ,είναι απαραίτητος ο απεικονιστικός έλεγχος με Αξονική ή Μαγνητική  τομογραφία και ο αιματολογικός έλεγχος για να αποκλείσουμε κάποιο αιματολογικό νόσημα.

Ποια είναι η θεραπεία

Η αντιμετώπιση είναι διαφορετική ανάλογα με το αίτιο που προκαλεί την ρινορραγία. Μπορεί να είναι φαρμακευτική αγωγή ή καυτηριασμός σε κάποιο αγγείο στη μύτη, τη στιγμή της ενδοσκόπησης  στο ιατρείο.  Αν πρόκειται για πολύ μεγάλη αιμορραγία τότε επιβάλλεται χειρουργική αντιμετώπιση ενδοσκοπικά με καυτηριασμό ή και τοποθέτηση αιμoστατικών  clips στο αγγείο που αιμορραγεί. Αν από τον πλήρη έλεγχο διαπιστωθεί χρόνια παραρρινοκολπίτιδα, πολύποδες ή στραβό διάφραγμα, τότε πρέπει να αντιμετωπιστούν χειρουργικά και αυτά τα προβλήματα. 

Τι πρέπει να αποφεύγει ο ασθενής

Mετά από επεισόδιο ρινορραγίας, ο ασθενής πρέπει να αποφεύγει να φυσάει τη μύτη του, να σηκώνει βαριά αντικείμενα και γενικά την έντονη σωματική άσκηση, το κάπνισμα και την κατανάλωση φαγητών με καρυκεύματα. Όσον αφορά τη φαρμακευτική αγωγή, αν  υπάρχει πονοκέφαλος είναι καλό να δοθεί παρακεταμόλη και όχι ασπιρίνη. Σε μια απλή ρινορραγία πρέπει πρώτα να φυσήξουμε δυνατά να φύγει το πήγμα και μετά να πιέσουμε το τοίχωμα του ρουθουνιού που αιμορραγεί σταθερά με το κεφάλι σκυμμένο μπροστά. Σε κάθε περίπτωση, ο ασθενής με ρινορραγία πρέπει να υποβληθεί σε έναν πλήρη ενδοσκοπικό και εργαστηριακό έλεγχο για να καθοριστεί το αίτιο.

Βιογραφία: https://hypertensionwatch.com/2021/02/12/anatoli-pataridou/
Φωτογραφία από Ανατολή Παταρίδου