Ο ευεργετικός ρόλος της άσκησης στην υπέρταση

Του Άγγελου Τσίπη MD, PhD, MSc καρδιολόγου*

Είναι πλέον ευρέως αποδεκτό ότι στην αντιμετώπιση της υπέρτασης πέρα από την φαρμακευτική αγωγή έχει σημαντική αξία και η τροποποίηση των προσωπικών παραγόντων και συνηθειών της καθημερινότητας μας.
Διατροφικές αλλαγές όπως η μείωση της κατανάλωσης αλατιού και λιπαρών, η μείωση του σωματικού βάρους, ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ και η διακοπή καπνίσματος, η διαχείριση του επαγγελματικού στρες, η καθιέρωση ενός ύπνου ισορροπημένου τόσο  ποιοτικά όσο και ποσοτικά, είναι παράγοντές ικανοί να επιβραδύνουν την εμφάνιση αρτηριακής υπέρτασης ή και ακόμα να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της.

Aερόβια άσκηση

Η εδραίωση συστηματικής αερόβιας άσκησης, συγκεκριμένης έντασης, διάρκειας και συχνότητας είναι ικανή από μόνη της να μειώσει την συστολική και διαστολική πίεση.
Οι ασθενείς με υπέρταση πρέπει να ακολουθούν ειδικά προγράμματα μέτριας αερόβιας άσκησης τα οποία μπορούν να συνδυάζονται με άσκηση αντιστάσεων μέτριας έντασης. Η αερόβια άσκηση περιλαμβάνει ρυθμικές δραστηριότητες που ενεργοποιούν μεγάλες μυϊκές ομάδες όπως το περπάτημα, ποδηλασία, κολύμβηση, μπορεί να πραγματοποιείται 5-7 ημέρες την εβδομάδα, να είναι μέτριας έντασης και διάρκειας 30 λεπτών την ημέρα συνεχόμενης ή αθροιστικής δραστηριότητας.

Άσκηση με αντιστάσεις

Αντίστοιχα η άσκηση με αντιστάσεις περιλαμβάνει ελεύθερα βάρη ή το βάρος του σώματος, μπορεί να πραγματοποιείται 2-3 ημέρες την εβδομάδα, να είναι μέτριας έντασης και σε πρωτόκολλο 2-4 σειρές των 10-12 επαναλήψεων.

Διατάσεις

Επιπλέον οι ασκήσεις μπορούν να συνδυάζονται με προγράμματα ευλυγισίας που περιλαμβάνουν τις διατάσεις και μπορούν να επαναλαμβάνονται 2-3 ημέρες την εβδομάδα.

Με ιατρική καθοδήγηση

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ασθενείς με αρτηριακή υπέρταση και ρυθμισμένη με φαρμακευτική αγωγή πρέπει πρώτα να συμβουλεύονται τον ιατρό τους και μετά να αρχίζουν προγράμματα άσκησής.

Τα άτομα με αρρύθμιστη αρτηριακή υπέρταση ή με επιπλοκές της υπέρτασης όπως διαταραχές όρασης, νεφρική ανεπάρκεια,  πρέπει πρώτα να ρυθμίζουν την υπέρταση και μετά να ξεκινούν προγράμματα άσκησης σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού τους.

Τέλος τα άτομα υπό αγωγή πρέπει να καθορίζουν ανάλογα το επίπεδο της έντασης της άσκησης γιατί είναι πιθανό να εμφανίσουν υπόταση ή και ακόμα αρρυθμίες και ηλεκτρολυτικές διαταραχές λόγω της χρήσης για παράδειγμα, διουρητικών.

Το πρόγραμμα άσκησης

Τα θεμελιώδη στοιχεία ενός προγράμματος άσκησης σε ασθενή με υπέρταση περιέχουν την ένταση, τη διάρκεια, τη συχνότητα και την ασφάλεια της άσκησής. Ασκείται κανείς μόνο όταν αισθάνεται καλά ή δεν παρουσιάζει συμπτώματα. Αποφεύγονται οι ακραίες καιρικές συνθήκες όπως υψηλές ή χαμηλές θερμοκρασίες και ακολουθείται πάντα μια προοδευτική αύξηση της έντασης της άσκησης.

*Ο ιατρός Άγγελος Τσίπης είναι υπότροφος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο. Συμμετέχει ως επιστημονικός συνεργάτης του Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατομικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και είναι διδάσκων στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Περιβάλλον και Υγεία. Διαχείριση Περιβαλλοντικών Θεμάτων με Επιπτώσεις στην Υγεία». Έχει επιστημονικές παρουσιάσεις σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια, και συγγραφικό έργο σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Είναι υπεύθυνος έκδοσης δυο διεθνών βιβλίων καρδιολογίας, κριτής σε 5 διεθνή ιατρικά επιστημονικά περιοδικά και μέλος της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας.
Φωτογραφία / Photo by krakenimages on Unsplash