Η ψηφιακή υγεία σώζει ζωές

Του Δρ. Παντελή Αγγελίδη Καθηγητή του Τμήματος Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν μία από τις κυριότερες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας στις αναπτυγμένες χώρες. Η αρτηριακή πίεση αποτελεί έναν σημαντικότατο παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου. Η υπέρταση αποτελεί πρόδρομο διάφορων καρδιοαγγειακών ασθενειών. Η υψηλή πίεση αίματος (Psys > 140 mmHg “η μεγάλη”, Pdia > 90 mmHg (η “μικρή”) μπορεί να οδηγήσει σε υπερφόρτωση και μόνιμη βλάβη της αριστερής κοιλίας.

Η μέτρηση αρτηριακής πίεσης στο ιατρείο έχει τους εξής περιορισμούς:

  • Ολιγάριθμες μετρήσεις
  • «Υπέρταση της λευκής μπλούζας»
  • «Συγκαλυμμένη (masked) υπέρταση»

Μόνο το 34% των υπερτασικών καταφέρνει τελικά να ρυθμίσει αποτελεσματικά την πίεσή του. Σε όλα τα παραπάνω λύσεις έρχεται να προσφέρει η ψηφιακή υγεία (digital health).

Η ψηφιακή ή ηλεκτρονική υγεία αναφέρεται στη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών όπως κινητά τηλέφωνα, υπολογιστές και ιατρικές συσκευές, στην ιατρική και σε άλλα επαγγέλματα υγείας για τη διαχείριση ασθενειών και κινδύνων για την υγεία και για την προώθηση της ευεξίας. Η ψηφιακή υγεία κερδίζει δυναμική επειδή υπόσχεται:

  • Βελτίωση της πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη
  • Μείωση ανεπαρκειών στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης
  • Βελτίωση στην ποιότητα της περίθαλψης
  • Μείωση του κόστους της υγειονομικής περίθαλψης
  • Παροχή εξατομικευμένης υγειονομικής περίθαλψης

Το τελευταίο ιδιαίτερα αποτελεί μια τελείως διαφορετική προσέγγιση στην αντίληψη μας για την υγεία και την περίθαλψη, αφού απορρίπτει τη μέχρι σήμερα άποψη του “τυπικού ασθενή”. Σύμφωνα με αυτή την επιστημονική θεώρηση δεν νοείται υπερτασικός ασθενής γενικά, αλλά κάθε άνθρωπος δικαιούται προσωποποιημένη φροντίδα που θα διασφαλίζει τη διατήρηση των βιοδεικτών του εντός των ατομικών ιδανικών ορίων. Ένας από τους βιοδείκτες με ιδιαίτερη αξία είναι η πίεση του αίματος.

Ο ορισμός του ΠΟΥ

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) ορίζει την ηλεκτρονική υγεία ως:

“… η αποδοτική και ασφαλής χρήση των τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνιών για την υποστήριξη της υγείας αλλά και πεδίων που σχετίζονται με την υγεία, συμπεριλαμβανομένης της υγειονομικής περίθαλψης, της παρακολούθησης και της αγωγής υγείας, της γνώσης και της έρευνας”.

Ο ορισμός της ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ορίζει την ηλεκτρονική υγεία ως:

“… η χρήση σύγχρονων τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνιών για την κάλυψη των αναγκών των πολιτών, των ασθενών, των επαγγελματιών του τομέα της υγείας, των παροχών υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και των υπευθύνων χάραξης πολιτικής”.

Ψηφιακή ιατρική

Τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η χρήση ψηφιακής ιατρικής επιτρέπει στους ασθενείς να παρακολουθούν καλύτερα την πορεία της υγείας τους. Για παράδειγμα, η χρήση ψηφιακών συσκευών, όπως το smartphone (έξυπνες κινητές συσκευές), όχι μόνο βοηθούν στην επικοινωνία, αλλά έχουν πλέον διαθέσιμο έναν τεράστιο αριθμό εφαρμογών που δύνανται να συμβάλλουν για παράδειγμα στην παρακολούθηση μεταξύ άλλων της αρτηριακής πίεσης, στη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τα φάρμακα και στην καταγραφή της σωματικής δραστηριότητας (πχ άσκηση).

Τα ψηφιακά εργαλεία παρέχουν μια πιο ολιστική εικόνα της υγείας των ασθενών μέσω της πρόσβασης σε δεδομένα και παρέχουν στους ασθενείς βελτιωμένο έλεγχο της υγείας τους. Η ψηφιακή υγεία προσφέρει αξιόλογες ευκαιρίες για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ιατρικών πράξεων.

Νέες επιλογές

Αυτές οι τεχνολογίες μπορούν να δώσουν τη δυνατότητα στους υπερτασικούς ασθενείς να λαμβάνουν καλύτερα ενημερωμένες αποφάσεις για την υγεία τους, ενώ παρέχουν νέες επιλογές για τη διευκόλυνση της πρόληψης, της έγκαιρης διάγνωσης απειλητικών για τη ζωή ασθενειών και της διαχείρισης χρόνιων παθήσεων.

Η χρήση τεχνολογιών, όπως έξυπνα τηλέφωνα, κοινωνικά δίκτυα και εφαρμογές Διαδικτύου, όχι μόνο αλλάζει τον τρόπο που επικοινωνούμε, αλλά επιπλέον παρέχει καινοτόμους τρόπους για την παρακολούθηση της υγείας και της ευημερίας των ασθενών και παρέχει μεγαλύτερη πρόσβαση στις πληροφορίες. Μαζί, αυτές οι εξελίξεις οδηγούν σε σύγκλιση ανθρώπων, πληροφοριών, τεχνολογίας και συνδεσιμότητας για τη βελτίωση της υγείας όλων μας.

Εξάρτηση από την τεχνολογία

Ο χώρος υγείας υπερτασικών εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από την τεχνολογία και την επαναφορά των δεδομένων υγείας από εταιρείες τεχνολογίας που αναζητούν πληροφορίες σχετικά με την υγεία. Οι κύριες χρήσεις της τεχνολογίας στον τομέα της υπέρτασης περιλαμβάνουν:

  • Κινητή υγεία (εφαρμογές που χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό ή την πρόληψη προβλημάτων υγείας).
  • Τεχνολογία πληροφοριών για την υγεία (ηλεκτρονικά ιατρικά αρχεία, ηλεκτρονικές συνταγογραφήσεις).
  • Ιατρική ακριβείας (προσαρμοσμένη υγειονομική περίθαλψη βάσει γενετικών πληροφοριών).
  • Προγνωστικά αναλυτικά στοιχεία (χρήση δεδομένων για την πρόβλεψη εξέλιξης βιοδεικτών σχετιζόμενων με την υπέρταση).
  • Telehealth και Τηλεϊατρική (απομακρυσμένη πρόσβαση και χρήση υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης).
  • Τεχνολογία καταναλωτή που χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση και διαχείριση δεδομένων υγείας (wearables).
  • Συνδεδεμένες συσκευές που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για ιατρικούς σκοπούς (π.χ. συνδεδεμένα πιεσόμετρα).
  • Έλεγχοι με δυνατότητα Τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης.
  • Βιοτεχνολογία / Βιοπληροφορική (υπολογισμός για τη μελέτη της γενετικής και άλλων βιολογικών δεδομένων σχετιζόμενων με την εμφάνιση υπέρτασης).
Τύπος Χρήση – Περιγραφή
 Wearable – Φορητή Συσκευή Χρησιμοποιείται από τον ασθενή για  παρακολούθηση ζωτικών παραμέτρων, π.χ. αρτηριακή πίεση, ή παρακολούθηση φυσικής δραστηριότητας. Συνήθως δεν αποστέλλουν σε πραγματικό χρόνο δεδομένα σε εξειδικευμένο προσωπικό.

 

Apps – Εφαρμογές Κινητού Τηλεφώνου

Χρησιμοποιείται από τον υπερτασικό για  τη διαχείριση της ασθένειάς του ή/και την επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό.

 

Telemedicine – Τηλεϊατρική

Είναι παρακολούθηση από απόσταση λόγω κυρίως γεωγραφικών ή άλλων περιορισμών

 

Ambient Assisted Living – Υποβοηθούμενη Διαβίωση

Είναι η παρακολούθηση και διασφάλιση της υγειούς διαβίωσης από απόσταση και αφορά κυρίως ηλικιωμένους οι οποίοι παρουσιάζουν πολλαπλές νοσηρότητες με πολύ συνηθισμένη την υπέρταση.
Gamification – Παιχνιδοποίηση Χρησιμοποιείται κυρίως για να δώσει στην θεραπεία του ασθενούς μορφή παιχνιδιού.

Βιογραφία:https://hypertensionwatch.com/2021/06/25/kathigitis-pantelis-angkelidis/
Φωτογραφία / Photo by Carlos Muza on Unsplash